15 – 24 TUỔI: GIAI ĐOẠN VÀNG ĐỂ “KHÁM” & “PHÁ”

Tựa đề Tài Nguyên

⁉️ Bữa hổm mình ngồi với một bạn ở ngưỡng sắp tốt nghiệp cấp III. Cách đây hơn 2 năm, khi mình hỏi thì bạn rất chắc chắn tuyên bố con sẽ học ngành Công nghệ Ô tô. Giờ hỏi lại, bạn nói thôi con không học Công nghệ Ô tô nữa mà sẽ học ngành Công nghệ Thông tin. Mẹ bạn cũng gặp mình, rầu rĩ hết sức vì cú bẻ cua vô cùng ngoạn mục trước thời điểm sát nút để ra quyết định chọn gì, học gì! Cả gia đình loay hoay.

Hỏi cặn kẽ hơn thì trong hình dung ban đầu, bạn nhìn về ngành Công nghệ Ô tô là một lĩnh vực tiềm năng phát triển, với hình ảnh lấp lánh của những chiếc xe sang trọng, người dùng sang trọng, môi trường làm việc hi-tech… Cho đến trước giờ G, bạn nghe nói học ngành này là phải bò dưới gầm xe, mở từng bộ phận của chiếc xe ra nghiên cứu… dầu nhớt… mùi xăng xe… quá trình học và làm việc không như bạn tưởng. Bạn chùn bước!
✅ Trong học thuyết về 5 giai đoạn phát triển của cuộc đời, tiến sĩ Donald Super đã phân loại, đặt tên nhóm 15-24 tuổi là giai đoạn KHÁM PHÁ.
Nhìn vui một chút, đây chính là lúc các bạn cần KHÁM lại toàn bộ tình trạng hiện có, những yếu tố nền tảng sống còn trước khi bắt tay vào hành trình xây dựng sự nghiệp kéo dài đến tận cuối đời. Xem xét để biết: tình trạng sức khoẻ thể chất – tinh thần, kỹ năng, kinh nghiệm, nguồn lực trong ngoài của mình tới đâu, giới hạn của mình chỗ nào, thử thách của mình là gì, động lực của mình đến từ đâu, sở thích – tính cách của mình ra sao… Để làm được điều đó, bạn cần tự đối diện để PHÁ BĂNG sự ỳ trệ lâu nay (nếu giai đoạn thiếu niên bạn hoàn toàn sống và ra quyết định phụ thuộc vào người khác)
🌞 Nói tóm lại, đây là độ tuổi của thời học sinh, sinh viên, là giai đoạn hoàn thiện kiến thức nền và kỹ năng bổ trợ trước khi chính thức bước ra thị trường lao động. Các bạn trẻ được phép “thử – sai – sửa” nhiều lần để trưởng thành sau mỗi lần học hỏi. Trong giai đoạn này, thử thách lớn nhất của người trẻ là khả năng hiểu bản thân và độc lập ra quyết định chọn học ngành nghề nào cho phù hợp. Những vấn đề thường gặp là các bạn ở độ tuổi này thường bị rối trong việc định hướng chọn ngành để học, chọn nghề để làm. Việc ra quyết định thiếu cơ sở hiểu biết về bản thân và mơ hồ về thị trường lao động thường dẫn đến kết quả là chọn sai, thậm chí “chống chỉ định” với sở thích, thế mạnh, khả năng của mình.
🍁 Điều quan trọng của việc nắm trong tay kế hoạch nghề nghiệp từ sớm là nó cung cấp cho các bạn định hướng cần thiết và giúp bạn thấy rõ bản thân mình ở đâu trong tương lai. Một bộ kế hoạch nghề nghiệp hoàn chỉnh giúp bạn nhận thức được điểm mạnh và điểm yếu của mình cũng như các kỹ năng và kiến thức cần thiết để đạt được mục tiêu. Lưu ý nhỏ, đó là bộ kế hoạch phát triển nghề nghiệp HOÀN CHỈNH, KHÔNG PHẢI LÀ BỘ KẾ HOẠCH HOÀN HẢO nhé, vì trong cả hành trình phát triển sự nghiệp của mình, các bạn trẻ sẽ điều chỉnh theo từng giai đoạn trải nghiệm, khám phá bản thân. Phần quan trọng thiết yếu của một kế hoạch nghề nghiệp hoàn chỉnh chính là các công cụ quan sát, khám phá bản thân và những nguồn thông tin đáng tin cậy.
💐 Trong giai đoạn khởi đầu đầy gian nan, bạn trẻ rất cần người đồng hành. Mình khuyến khích các bậc cha mẹ, thầy cô trở thành một người bạn đồng hành đáng tin cậy của các em. Đồng hành là sự chú tâm hiện diện, quan sát tinh tế, lắng nghe thấu cảm, chấp nhận sự khác biệt, đặt câu hỏi giúp các bạn có góc nhìn đa dạng, đa chiều. Trường hợp cần thiết, cha mẹ có thể nhờ đến sự hỗ trợ của các chuyên gia định hướng, phát triển sự nghiệp từ sớm. Đội ngũ chuyên nghiệp sẽ giúp các bạn định vị, gọi tên được cái các con muốn, cái con cần và ra quyết định, lựa chọn, dấn thân một cách tự tin hơn.
Luyện tập, trang bị sự tỉnh thức từ những quyết định đầu tiên khi gầy dựng sự nghiệp sẽ giúp bạn trẻ hình thành thói quen tốt: thường xuyên nhìn lại bản thân, có công cụ, cơ sở khoa học để đánh giá khách quan các điều kiện trong – ngoài, chú tâm vào mục tiêu đã được vẽ rõ ràng trong bản đồ phát triển.
____//____
Nga Nguyễn – Hội An 24.07.2022

Cần Giuộc

Hình: Coach Nga Nguyễn hướng nghiệp dưới sân trường cho hơn 1.000 học sinh Cần Giuộc, năm 2019.